Υπερκινητικότητα, δυσκολίες συγκέντρωσης & προσοχής (ΔΕΠΥ)

Κύρια χαρακτηριστικά είναι η ενεργητικότητα και κινητική δραστηριότητα σε υπερβολικό βαθμό, σε σχέση με τα άλλα παιδιά της ίδια χρονολογικής ηλικίας. Η ικανότητα αυτών των παιδιών να διατηρούν την προσοχή και το ενδιαφέρον τους σε δραστηριότητες με τις οποίες ασχολούνται και να φέρουν σε πέρας τα καθήκοντά τους είναι εξαιρετικά μειωμένη.

Θα πρέπει να λαμβάνονται υπόψη το σύμπτωμα της απροσεξίας, υπερκινητικότητας, περιορισμένης ικανότητας συγκέντρωσης της προσοχής τους και ρύθμισης συμπεριφοράς.

Η παρορμητικότητα τους διαφέρει σημαντικά σε ένταση και συχνότητα από παρόμοιες συμπεριφορές συνομηλίκων τους.

Συχνά παρουσιάζουν έλλειψη συνεργατικής διάθεσης και αντίδραση. Παρόλα αυτά τα συμπτώματα δεν οφείλονται σε αντιδραστική συμπεριφορά, περιφρόνηση, εχθρότητα, ή αδυναμία να κατανοήσουν τα καθήκοντα ή τις οδηγίες.

Δυσκολεύονται υπερβολικά να ανταποκριθούν στις απαιτήσεις του περιβάλλοντος και να συμπεριφερθούν με τρόπο ανάλογο του αναπτυξιακού τους επιπέδου.

Η διαταραχή χαρακτηρίζεται από ένα μοτίβο συμπεριφοράς και γνωστικής λειτουργίας, που παρουσιάζεται σε διαφορετικά περιβάλλοντα, οπού εμφανίζονται δυσκολίες στην εργασιακή, κοινωνική, εκπαιδευτική απόδοση. Οι εκδηλώσεις της διαταραχής και τις δυσκολίες που προκαλούν υπόκεινται σε σταδιακή αλλαγή που είναι συνήθως πιο έντονη κατά καιρούς, όταν το άτομο σπουδάζει ή εργάζεται και μειώνει τη διάρκεια των διακοπών.

Σε παιδιά και νέους εφήβους, η διάγνωση πρέπει να βασίζεται σε πληροφορίες που προέρχονται από γονείς και δασκάλους. Όταν άμεσες αναφορές των δασκάλων δεν μπορεί να ληφθούν, το βάρος πρέπει να δοθεί στις πληροφορίες που παρέχονται στους γονείς από τους εκπαιδευτικούς που περιγράφουν τη συμπεριφορά και την απόδοση του παιδιού στο σχολείο.

ΑΠΡΟΣΕΞΙΑ 

ü  Συχνά αποτυγχάνει να δώσει ιδιαίτερη προσοχή στις λεπτομέρειες ή κάνει λάθη απροσεξίας στο σχολείο, στη δουλειά, ή στη διάρκεια άλλων δραστηριοτήτων.

ü  Έχει συχνά δυσκολία στην συγκέντρωση της προσοχής σε καθήκοντα ή δραστηριότητες παιχνιδιού.

ü  Συχνά δεν φαίνεται να ακούει , φαίνεται να είναι αλλού το μυαλό του.

ü  Συχνά δεν ακολουθεί μέχρι τέλους τις οδηγίες (ξεκινά εργασίες, αλλά γρήγορα χάνει την εστίαση και μπορεί εύκολα να αποπροσανατολιστεί, δεν καταφέρει να τερματίσει εργασίες στο σχολείο, δουλειές του σπιτιού, ή καθήκοντα στο χώρο εργασίας).

ü  Έχει συχνά δυσκολίες να οργανώσει τις εργασίες και τις δραστηριότητες. (Έχει δυσκολία διαχείρισης των διαδοχικών εργασιών και διατήρηση των υλικών και αντικειμένων σε σειρά. Η εργασία είναι χαοτική και ανοργάνωτη. Έχει κακή διαχείριση του χρόνου και τείνει να αποτυγχάνει να ανταποκριθεί στις προθεσμίες.)

ü  Είναι χαρακτηριστικό ότι αποφεύγει ότι δεν του αρέσει, και είναι απρόθυμοι να συμμετάσχουν σε δραστηριότητες που απαιτούν πνευματική προσπάθεια (όπως σχολική εργασία ή στο σπίτι, για μεγαλύτερους εφήβους και ενήλικες, την προετοιμασία εκθέσεων, συμπλήρωση των εντύπων, ή την αναθεώρηση μακροσκελών κείμενων).

ü  Συχνά χάνει αντικείμενα απαραίτητα για τις εργασίες ή δραστηριότητες (π.χ., σχολικές εργασίες, μολύβια, βιβλία, εργαλεία, πορτοφόλια, κλειδιά, χαρτιά, γυαλιά, ή κινητά τηλέφωνα).

ü  Συχνά αποσπάται εύκολα από εξωτερικά ερεθίσματα

ü  Είναι συχνά ξεχασιάρης σε καθημερινές δραστηριότητες, μικροδουλειές και θελήματα (για μεγαλύτερους εφήβους και ενήλικες, πληρωμή λογαριασμών, και η τήρηση των ραντεβού).

 

ΥΠΕΡΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ και ΠΑΡΟΡΜΗΤΙΚΟΤΗΤΑ 

ü  Συχνά κάνει νευρικές κινήσεις με τα χέρια ή τα πόδια ή στριφογυρνά στην καρέκλα όταν χρειαστεί να καθίσει για κάποια ώρα

ü  Είναι συχνά ανήσυχος κατά τη διάρκεια των δραστηριοτήτων όταν οι άλλοι κάθονται (μπορεί να αφήσει τη θέση στο χώρο εργασίας ή στην τάξη, στο γραφείο ή σε άλλες καταστάσεις που απαιτούν να παραμένουν καθήμενοι).

ü  Συχνά τρέχει ή σκαρφαλώνει στα έπιπλα και κινείται υπερβολικά σε ακατάλληλες συνθήκες. Σε εφήβους και ενήλικες, μπορεί να περιοριστεί σε αίσθημα ανησυχίας.

ü  Είναι συχνά υπερβολικά θορυβώδης κατά τη διάρκεια του παιχνιδιού ή την ώρα αναψυχής και κοινωνικών δραστηριοτήτων.

ü  Θέλουν να είναι συνεχώς "εν κινήσει" . Τους είναι δυσάρεστο να είναι για μεγάλο χρονικό διάστημα σε μια συγκεκριμένη κατάσταση, π.χ. κατά την διάρκεια συνεδριάσεων, σε εστιατόρια, κλπ.

ü  Συχνά μιλά υπερβολικά

ü  Συχνά πετάγεται πριν ένα θέμα ολοκληρωθεί.

ü  Έχει δυσκολία να περιμένει τη σειρά του ή να περιμένει στην ουρά.

ü  Συχνά διακόπτει ή εισβάλλει (μπορεί να αρχίσει να χρησιμοποιεί τα πράγματα των άλλων ανθρώπων χωρίς να ζητήσει ή να πάρει την άδεια, μπορεί να εισχωρήσει σε κάτι που έχει αναλάβει να κάνει κάποιος άλλος).

ü  Τείνει να ενεργεί χωρίς σκέψη , όπως να ξεκινά εργασίες χωρίς επαρκή προετοιμασία ή να αποφεύγει την ανάγνωση ή το άκουσμα οδηγιών. Μπορεί να μιλά χωρίς να λαμβάνει υπόψη τις συνέπειες ή να παίρνει σημαντικές αποφάσεις σχετικά με την παρόρμηση της στιγμής, όπως αυθόρμητα να αγοράζει αντικείμενα, ξαφνικά να διακόπτει την εργασίας, ή να μαλώνει με φίλους.

ü  Είναι συχνά ανυπόμονος , όπως φαίνεται από το αίσθημα ανησυχίας, όταν περιμένει τους άλλους και θέλει να κινηθούν ταχύτερα, επιταχύνει κατά την οδήγηση για να πάει πιο γρήγορα από τους άλλους.

ü  Είναι άβολο να κάνει πράγματα σε αργό και συστηματικό ρυθμό και συχνά περνάει γρήγορα τις δραστηριότητες ή τις εργασίες.

ü  Θεωρεί δύσκολο να αντισταθεί σε πειρασμούς ή σε ευκαιρίες , ακόμη και αν αυτό σημαίνει την ανάληψη κινδύνων (ένα παιδί μπορεί να αρπάξει τα παιχνίδια από ένα ράφι καταστήματος ή να παίζει με επικίνδυνα αντικείμενα, οι ενήλικες μπορούν να δεσμευτούν σε μια σχέση μετά από μόνο μια σύντομη γνωριμία ή να πάρουν μια θέση εργασίας ή να συνάψουν εμπορική συμφωνία, χωρίς να την διαπραγματευτούν)