Διάχυτη Αναπτυξιακή Διαταραχή (αυτισμός, Asperger)

Αυτισμός

Ο Αυτισμός είναι έντονη διαταραχή στην κοινωνική επικοινωνία και την κοινωνική αλληλεπίδραση που βρίσκονται εκτός των πλαισίων των γενικών αναπτυξιακών καθυστερήσεων. Παρατηρούνται τα ακόλουθα:

-       Δυσκολία στην κοινωνικό-συναισθηματική συνδιαλλαγή και αμοιβαιότητα η οποία επηρεάζει την τυπική κοινωνική προσέγγιση καθώς σημειώνεται μειωμένο ενδιαφέρον προς τη συνδιαλλαγή ενδιαφερόντων και συναισθημάτων.

-       Δυσκολία λεκτικών και μη-λεκτικών επικοινωνιακών συμπεριφορών. Καθώς παρατηρείται μειωμένη βλεμματική επαφή, δυσκολία της γλώσσας του σώματος με ελλιπή εμφάνιση εκφράσεων προσώπου(μορφασμούς) ή χειρονομίες και/ή δυσκολία στην κατανόηση και χρήση της μη λεκτικής επικοινωνίας.

-       Δυσκολία ανάπτυξης και να διατήρησης σχέσεων σύμφωνες με το αναπτυξιακό επίπεδο (πέραν εκείνων με τους φροντιστές). Αυτό ποικίλει ανάλογα με τις δυσκολίες της προσαρμοστικής συμπεριφοράς σε διαφορετικά κοινωνικά πλαίσια, δημιουργίας νέων φίλων με προφανή έλλειψη ενδιαφέροντος για τους ανθρώπους.

Παρατηρούνται περιορισμένα, επαναλαμβανόμενα μοτίβα συμπεριφοράς, ενδιαφερόντων ή δραστηριοτήτων και εκδηλώνονται με τουλάχιστον δύο από τα ακόλουθα:

- Στερεοτυπική ή επαναλαμβανόμενη ομιλία, κινήσεις ή χρήση των αντικειμένων (όπως απλές στερεοτυπικές κινήσεις, ηχολαλία κα)

- Η υπερβολική προσκόλληση σε ρουτίνες, τελετουργικά πρότυπα λεκτικών ή μη λεκτικών συμπεριφορών, ή υπερβολική αντίσταση στην αλλαγή (όπως κινητικές τελετουργίες, η επιμονή στην ίδια διαδρομή ή τα τρόφιμα, επαναλαμβανόμενες ερωτήσεις ή έντονη δυσφορία σε μικρές αλλαγές).

- Εξαιρετικά περιορισμένα και σταθερά ενδιαφέροντα εκτός των τυπικών πλαισίων σε ένταση ή εστίαση(όπως ισχυρή προσήλωση στην ενασχόληση με συγκεκριμένα αντικείμενα ή με ασυνήθιστα αντικείμενα, υπερβολικά επίμονα περιγεγραμμένα ενδιαφέροντα).

- Υπέρ ή υπό-αντίδραση σε αισθητηριακά ερεθίσματα ή ασυνήθιστο ενδιαφέρον στις αισθητικές πτυχές του περιβάλλοντος(όπως εμφανής αδιαφορία στον πόνο / θέρμανση / ψύξη, έντονες αντιδράσεις σε συγκεκριμένους ήχους ή υφές, μυρωδιά ή στο άγγιγμα αντικειμένων, έντονο ενδιαφέρον προς τα φώτα ή να γυρνάν σαν σβούρα τα αντικείμενα).

Τα συμπτώματα φαίνεται να υπάρχουν στην πρώιμη παιδική ηλικία (αλλά δεν μπορούν να εκδηλωθούν πλήρως μέχρις ότου οι κοινωνικές απαιτήσεις υπερβαίνουν τις περιορισμένες δυνατότητες).

Τα συμπτώματα περιορίζουν και δυσκολεύουν την καθημερινή λειτουργία του ατόμου.

Σύνδρομο Asperger

Παρουσιάζεται ποιοτική εξασθένιση στη κοινωνική αλληλεπίδραση και εκδηλώνεται με :

- δυσλειτουργία στη χρήση πολλαπλών λεκτικών συμπεριφορών όπως η βλεμματική επαφή, η έκφραση του προσώπου, στάση του σώματος και χειρονομίες για να ρυθμίσει τη κοινωνική αλληλεπίδραση

- αποτυχία στη ανάπτυξη σχέσεων με τους συνομηλίκους του που είναι κατάλληλο για το αναπτυξιακό του επίπεδο

- έλλειψη αυθόρμητης επιδίωξης στο να μοιραστεί τη απόλαυση, τα ενδιαφέροντα του ή τα επιτεύγματα του με άλλους ανθρώπους ( π.χ. να φέρει ή να επισημαίνει αντικείμενα που το ενδιαφέρουν )

- έλλειψη κοινωνικής ή συναισθηματικής αμοιβαιότητας.

 

Εκδηλώνονται περιορισμένα, επαναλαμβανόμενα και στερεότυπα μοτίβα συμπεριφοράς, ενδιαφέροντα και δραστηριότητες:

- ενασχόληση με ένα ή περισσότερα στερεότυπα και περιορισμένα μοτίβα ενδιαφέροντος που είναι αφύσικο είτε σε ένταση είτε σε συγκέντρωση

- προφανής άκαμπτη εμμονή σε συγκεκριμένες μη λειτουργικές ρουτίνες ή τελετουργίες

- στερεότυπες και επαναλαμβανόμενες κινητικές ιδιομορφίες ( π.χ. χτύπημα ή συστροφή του χεριού ή του δάχτυλου ή πολύπλοκές κινήσεις όλου του σώματος ).

- επίμονη ενασχόληση με μέρη αντικειμένων.

Η διαταραχή προκαλεί σημαντική κλινική επίδραση στη κοινωνική και στη επαγγελματική αλληλεπίδραση ή άλλων σημαντικών περιοχών της λειτουργικότητας.

Δεν παρατηρείται κλινικά σημαντική καθυστέρηση στη γλώσσα ( π.χ. οι λέξεις χρησιμοποιούνται από 2 ετών, οι επικοινωνιακές φράσεις χρησιμοποιούνται από την ηλικία των 3 ετών ).
Κλινικά δεν υπάρχει σημαντική καθυστέρηση στη γνωστική ή ηλικιακή ανάπτυξη- κατάλληλων δεξιοτήτων αυτοβοήθειας, προσαρμοστικής συμπεριφοράς (εκτός από τη κοινωνική αλληλεπίδραση) και η περιέργεια για το περιβάλλον στη παιδική ηλικία.